W poprzednim wpisie omawiany był przypadek procesu produkcyjnego, którego charakterystyka ekonomiczna została zamieszczona w poniższej tabeli.
Nietrudno zauważyć, że przy wykorzystaniu środków produkcji na poziomie 50% działalność jest opłacalna, natomiast przy wykorzystaniu zdolności produkcyjnych na poziomie 20% produkcja przynosiła straty.
Wprowadzenie pętli for in
Jaka jest krańcowa wartość wykorzystania środków produkcji, przy której spółka utraci rentowność, zacznie odnotowywać straty? Można manualnie próbować trafić na odpowiednią wartość używając omówionego w poprzednim wpisie kalkulatora rentowności. Bardziej wskazanym z punktu widzenia nauki języka Python 3 jest wykorzystanie pętli w analizie rentowności. Program będzie tak długo podstawiał wartości wykorzystania środków produkcji, dokąd wynik końcowy produkcji nie osiągnie wartości ujemnej.
Poniższy kod przedstawia składnię pętli, która zostanie wykorzystana do analizy.
Ta pętla generuje poziomy produkcji w zakresie od 0 do 20%. Wielkość produkcji zmienia się co 1%.
for poziom_produkcji in range(0,100):
print('poziom produkcji %s' % poziom_produkcji)
if poziom_produkcji ==20:
break
Podstawiam pętle do kodu kalkulatora rentowności.
k_stale = 395000
max_produkcja = 114000
for poziom_produkcji in range(1,100):
poziom_produkcjiproc = poziom_produkcji/100
poziom_produkcji = float(poziom_produkcji)
wielkosc_produkcji = max_produkcja * poziom_produkcjiproc
cena_sztuki = 42
k_zmienny_sz = 32
k_staly_sz = k_stale / wielkosc_produkcji
TKW = k_zmienny_sz + k_staly_sz
wynik_sz = cena_sztuki - TKW
wynik_produkcji = wynik_sz * wielkosc_produkcji
if wynik_produkcji >= 0:
break
print('Poziom produkcji %s procent' % round(poziom_produkcji))
print('Liczba produkowanych elementów: %s sztuk.' % round(wielkosc_produkcji))
print('Cena sprzedaży jednostki produktu: %s złotych sztuka' % cena_sztuki)
print('Koszt zmienny: %s złoty sztuka' % k_zmienny_sz)
print('Koszt stały: %s złotych stuka' % round(k_staly_sz,2))
print('Koszt jednostkowy: %s złotych sztuka' % round(TKW,2))
print('Wynik jednostkowy: %s złotych sztuka' % round(wynik_sz,2))
print('wynik_produkcji: %s złotych' % round(wynik_produkcji))
Poziomem krytycznym jest wykorzystanie zdolności produkcyjnych na poziomie 35%.
Wprowadzenie tabeli w formacie znakowym
Wynik nie jest zbyt estetycznie prezentowany, dlatego wprowadziłem prostą tabelę, która pozwoli nieco uporządkować obliczenia. Tabela ta do złudzenia przypominać będzie tabele, jakie pojawiały się w programach księgowych z lat 90 tych.
parametr %41s – oznacza format string długości 41 znaków, parametr %14.2f – oznacza format zmiennoprzecinkowy float z dwoma miejscami po przecinku
Poniżej znajduje się kod z wprowadzoną tabelą danych.
k_stale = 395000
max_produkcja = 114000
for poziom_produkcji in range(1,100):
poziom_produkcjiproc = poziom_produkcji/100
poziom_produkcji = float(poziom_produkcji)
wielkosc_produkcji = max_produkcja * poziom_produkcjiproc
cena_sztuki = 42
k_zmienny_sz = 32
k_staly_sz = k_stale / wielkosc_produkcji
TKW = k_zmienny_sz + k_staly_sz
wynik_sz = cena_sztuki - TKW
wynik_produkcji = wynik_sz * wielkosc_produkcji
if wynik_produkcji >= 0:
break
print('Poziom produkcji %s procent' % round(poziom_produkcji))
print('Liczba produkowanych elementów: %s sztuk.' % round(wielkosc_produkcji))
print('Cena sprzedaży jednostki produktu: %s złotych sztuka' % cena_sztuki)
print('Koszt zmienny: %s złoty sztuka' % k_zmienny_sz)
print('Koszt stały: %s złotych stuka' % round(k_staly_sz,2))
print('Koszt jednostkowy: %s złotych sztuka' % round(TKW,2))
print('Wynik jednostkowy: %s złotych sztuka' % round(wynik_sz,2))
print('wynik_produkcji: %s złotych' % round(wynik_produkcji))
Wykorzystanie pętli w analizie rentowności doprowadziło do obliczenia krańcowej wielkości produkcji. Wprowadzenie do kodu tabeli uporządkowało nieco wyniki kalkulacji.
Break even point
Krańcową wielkości produkcji można obliczyć w prostszy sposób poprzez obliczenie progu rentowności (BEP – break even point). Wykorzystanie pętli w analizie rentowności zostało użyte dla celów szkoleniowych.
Wzór na ilościowy próg rentowności:
BEP wskazał, że krańcowym progiem rentowności występuje przy produkcji 39 500 sztuk filtrów. Tą wartość można osiągnąć przy wykorzystaniu środków produkcji na poziomie 34,65%.